موم زنبورعسل (Bee Wax یا Beeswax) چیست
موم زنبورعسل (Bee Wax یا Beeswax) یکی از مهمترین مواد پایه طبیعی در صنعت آرایشی و بهداشتی است؛ هم به خاطر خواص فیزیکیاش (نرمی، چسبندگی، پایداری) و هم به خاطر ترکیب طبیعی، که برای پوست بسیار ایمن و مغذی است.
مشخصات کلی
- نام علمی: Beeswax
- فرمول تقریبی: ترکیبی از استرهای چرب زنجیره بلند، اسیدهای چرب، و الکلهای طبیعی (مثل myricyl palmitate)
- طبیعت: جامد زرد یا سفید، بوی طبیعی عسل
- نقطه ذوب: حدود 62–65 سانتی گراد
کاربردهای اصلی در صنعت آرایشی و بهداشتی
1. در محصولات مراقبت از پوست
- نرمکننده (Emollient): باعث حفظ رطوبت پوست، جلوگیری از خشکی و پوستهپوسته شدن.
- سد محافظ (Barrier ingredient): یک لایه طبیعی ایجاد میکند که از تبخیر آب پوست جلوگیری میکند (مثل لانولین، اما گیاهیتر).
- در کرمها و بالمها: برای افزایش غلظت و بهبود بافت (texture) کرم.مثالها:
- کرمهای مرطوبکننده دست و صورت
- بالم لب طبیعی
- کرمهای ضد ترک پاشنه
2. در محصولات آرایش لب
- موم زنبور یکی از اصلیترین پایههای رژ لب و برق لب است.
- با ترکیباتی مثل روغن نارگیل یا کره شی مخلوط میشود تا:
- بافت نرم و واپذیر بدهد
- رطوبت را حفظ کند
- ماندگاری رنگ افزایش یابد
3. در محصولات مو
- در واکس مو، ژلها، و کرم حالتدهنده برای تثبیت فرم موها و ایجاد براقیت طبیعی استفاده میشود.
- همچنین خاصیت ضد رطوبت دارد، مانع موخوره میشود و موها را در برابر هوای مرطوب نگه میدارد.
4. در فرآوردههای دارویی و درمانی پوست
- در پمادها و کرمهای ترمیمی (مثل کرمهای سوختگی یا ضد التهاب) چون پوست را نرم میکند و به ترمیم سلولها کمک میکند.
- با ترکیباتی مثل روغن زیتون، اسنشیال اویلها، و ویتامین E ترکیب میشود.
5. در ساخت شمع و اپیلاسیون (وکس)
- موم زنبور طبیعی پایه اصلی بسیاری از وکسهای مو در نسخههای آرایشی و سالنهای زیبایی است، چون:
- به راحتی به پوست میچسبد ولی آسیب نمیزند
- نسبت به پارافین صنعتی حساسیت کمتری دارد
- هنگام ذوب شدن بوی ملایم و طبیعی دارد
- مخلوطی از موم زنبور، رزین و روغنها معمولاً پایه وکس طبیعی را میسازد.
نکته حائز اهمیت در زمان خرید موم زنبور (وکس) باید توجه شود موم زنبور در فرم زرد طبیعی (برای محصولات درمانی و طبیعی) و سفید تصفیهشده (برای کرمهای زیبا و روشن) استفاده میشود و در این حالت گرید محصول مورد استفاده در صنعت آرایشی و بهداشتی باید از نوع Cosmetic Grade یا Pharmaceutical Grade باشد.
نکته ویژه برای تولیدکنندگان کوچک یا خانگی
اگر قصد ترکیب کرم یا بالم طبیعی داری:
- از موم تصفیهشده استفاده کن (رنگ روشنتر، بوی کمتر).
- با روغنهای نارگیل، زیتون یا شیباتر ترکیب کن (در حرارت کمتر از 70°C).
- برای هر 100 گرم روغن، حدود 10–15 گرم موم زنبور کافی است.